Trong việc đầu tư làm ăn, các doanh nghiệp Nhật nổi tiếng là thận trọng. Họ không vội vàng, hấp tấp mà rất từ từ nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin, xác định mục tiêu chiến lược trước khi thành lập doanh nghiệp. Họ không đầu tư theo kiểu chớp nhoáng cơ hội như những cách làm ăn của một số doanh nghiệp Việt nói riêng và nhiều nước châu Á khác nói chung.
Ông Yukito Kabe, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên sản xuất đồ gia dụng nội trợ như nồi niêu, xoong chảo các loại đã sang Việt Nam tới 4 lần với thời gian hơn 2 năm để tìm hiểu môi trường trước khi quyết định đầu tư thành lập doanh nghiệp. Ông đi khắp nước Việt Nam, đặt chân đến các khu công nghiệp, tìm hiểu rõ những chính sách ưu đãi của chính quyền địa phương cũng như luật lệ Nhà nước. Ông Yukito cho biết, không chỉ là ở Việt Nam mà ông đã đi nhiều nước Đông Nam Á khác và cũng tìm hiểu như vậy suốt 2 năm. Về nước, ông có trong tay một bản đánh giá rất kỹ những điểm mạnh, yếu theo đúng nguyên lý phân tích SWOT * nhằm xác định mục tiêu chiến lược và kế hoạch thực hiện chiến lược, xác định cơ chế kiểm soát, phân tích so sánh lợi thế từng quốc gia một và tham khảo ý kiến các nhà đầu Nhật đã thành lập công ty, đã từng làm ăn ở các nước sở tại. Theo ông Yukito, không chỉ doanh nghiệp ông mà hầu hết các doanh nghiệp Nhật Bản trước khi thành lập pháp nhân đều làm động tác như vật trước khi quyết định đầu tư. Đây thực sự là vấn đề quản trị nguồn thông tin, quan tâm vấn đề nghiên cứu và phát triển ( R & D)
Ở Nhật Bản có câu nói phản ánh đúng tính cách của người dân xứ hoa Anh đào này là: “muốn nhanh thì phải từ từ”. Chính với sự chắc chắn không hấp tấp như vậy nên các doanh nghiệp Nhật làm ăn khá hiệu quả và thương hiệu Nhật vẫn được đánh giá cao, thương hiệu quốc gia. Công ty của ông Yukito sản xuất đồ nội trợ được tính toán không chỉ cho tiêu thụ ở thị trường Việt Nam mà còn tính đến xuất khẩu như thế nào? Xuất sang những thị thị trường nào? Thành lập doanh nghiệp ở đất nước nào?
Tinh thần đầu tư làm ăn như vậy khác hẳn với các doanh nghiệp và lối tư duy của giới chủ Việt là “chớp cơ hội”. Một khi làm ăn chỉ nghĩ đến cơ hội không thôi sẽ đưa doanh nghiệp đến chỗ rất chông chênh khi cơ hội làm ăn bị qua đi, thách thức ập tới. Điều đó cũng lý giải một phần khi khó khăn các doanh nghiệp nhỏ trong nước giải thể nhiều như vậy, ở đó các doanh nghiệp đã hết cơ hội làm ăn. Có lẽ cũng đã đến lúc các doanh nghiệp trong nước cần học tính cẩn trọng theo tinh thần của người Nhật để việc làm ăn sẽ ổn định hơn, hướng tới chiến lược phát triển lâu dài, dần dần tạo thương hiệu quốc gia.
Là chủ một doanh nghiệp thì việc nhạy bén với thị trường, nắm bắt cơ hội là rất lợi thế, nhưng đầu tư theo cơ hội ngắn hạn thì rủi ro cũng khá nhiều.
*[ SWOT là tập hợp viết tắt những chữ cái đầu tiên của các từ tiếng Anh: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức)]
